BÀI TOÁN: Cho tam giác ABC có BC=5, CA=6, AB=7 và trọng
tâm G. Trên đường thẳng vuông góc với mặt phẳng (ABC) tại G, lấy điểm S sao cho SG=6. Tính gần đúng (chính xác đến hai chữ số thập
phân sau dấu phẩy):
a) Độ dài các cạnh SA, SB, SC.
b) Khoảng cách từ A đến mặt
phẳng (SBC).
c) Góc giữa hai mặt phẳng (SAB) và (SBC) (ghi dưới
dạng độ, phút, giây).
HƯỚNG DẪN GIẢI:
a) Do SG⊥(ABC) nên trước hết ta cần tính các độ dài GA, GB, GC. Dùng công thức
trung tuyến ta tính được
GA=32ma=32b2+2c2−a2.
Tương tự cho GB và GC. Đây là bài toán
hình học có rất nhiều yếu tố cần tính, do đó ta cần tận dụng tốt khả năng gán
tối đa 9 biến của máy tính.
Gán các giá trị độ
dài của BC, CA,AB vào các biến D, E, F.
Bây giờ, lần lượt dùng công
thức tính GA, GB, GC rồi gán giá trị lần lượt vào A, B, C. Vì ta đã gán các
biến theo đúng thứ tự nên chú ý tới tính đối xứng sẽ giúp tránh nhầm lẫn khi
bấm máy. gán vào A.
gán vào B.
gán vào C.
Bây giờ, chỉ cần dùng giá
trị đã gán ở các biến A, B, C và áp dụng định lý Pytago để tính độ dài các cạnh SA, SB, SC. Sau khi tính xong
ta gán đè dữ liệu lên A, B, C vì dữ liệu cũ không còn cần thiết cho các bước
sau.
gán vào A, là giá trị của SA.
gán vào B, là giá trị của SB.
gán vào C, là giá trị của SC.
b) Khoảng cách từ A đến mặt
phẳng (SBC) chính là
chiều cao kẻ từ A của tứ diện
S.ABC. Ta tính chiều cao này bằng việc so sánh hai
cách tính thể tích của tứ diện khi dùng hai chiều cao khác nhau.
Đầu tiên, dùng công thức Heron tính diện tích
tam giác ABC, gán giá trị vào z. Sau đó tính VS.ABC và gán đè
giá trị lên z.
Tiếp tục
dùng công thức Heron tính diện tích tam giác SBC,
gán giá trị vào biến x.
Sau đó tính chiều cao cần tìm h=SSBC3VS.ABC,
gán giá trị này vào biến y.
c) Gọi K là chân đường cao kẻ từ A của tứ diện S.ABC (độ dài của AK đã được tính ở câu b). Kẻ AH là đường cao của tam giác SAB.
Khi đó SB⊥(AHK) nên góc đề bài yêu cầu tính chính là góc AHK (do tam giác AHK vuông tại K nên AHK là góc nhọn).
Dùng
tính năng Triangle để tính độ dài AH. Nhập
độ dài các cạnh của tam giác SAB để tìm các góc, rồi dùng dữ kiện thu được để
tính AH.
Bấm phímwP314
(nhập theo
đúng thứ tự của Triangle ABC, thay dữ liệu của C bằng S)
Để tính
chiều cao AH, quay lại
các chức năng tính toán tam giác bằng cách bấm phím`2. Ta thấy lúc này các giá trị cạnh và
góc của tam giác ABC tính toán bên trên đã được tự động sử dụng để
làm dữ liệu đầu vào, ta không cần nhập gì thêm, chỉ cần bấmBđể xuất kết quả.
Gán giá trị
của AH vào biến x. Từ đây tính được góc cần tìm AHK≈64∘24′18′′.