BÀI TOÁN
| Tìm số tự nhiên N lớn nhất có 14 chữ số, biết rằng N chia cho 7741 dư 2017, chia cho 2017 dư 2013 và chia cho 2013 dư 2011. |
HƯỚNG DẪN GIẢI
Xét hệ phương trình
Vì
(Để gọi GCD (ƯCLN) ta bấm qT.SHIFT CATALOG CHẤM)
nên hệ phương trình có nghiệm duy nhất
trong đó được gọi là nghịch đảo của (số trong ngoặc đơn) theo mô-đu-lô mod1=7741, mod2=2017, mod3=2013 tương ứng.
Để tìm ta chạy thuật toán Euclide mở rộng trên bảng tính:
Tìm
z_1: Mở một bảng tính (bấm w4 Để nhập hàm Int trong bảng tính ta bấm qTR0. Ở cột A ta tìm dòng chứa số 1 (dòng 11) thì chính là nghịch đảo cần tìm. |
Để tìm ta chỉ cần thay A1 bằng 2017 và A2 bằng , kết quả
.
Để tìm ta chỉ cần thay A1 bằng 2013 và A2 bằng , kết quả
.
lưu vào z.
Vì x lớn nhất có 14 chữ số nên
x= 99977426315776
Lưu ý: Tại sao trong bài toán phải chọn 20 dòng? Thuật toán Euclide không cho chúng ta biết phải dừng lại sau bao nhiêu bước. Vào năm 1844 Gabriel Lamé sử dụng dãy số Fibonasi đã chứng minh rằng thuật toán Euclide sẽ dừng lại sau một số bước không quá 5 lần số chữ số của số nhỏ hơn (trong hai số a, b tham gia thuật toán). Cụ thể ở đây a= 7741, b=4060221. Số nhỏ hơn là a có 4 chữ số nên Thuật toán sẽ dừng lại sau không quá bước. Trong bảng tính cột A dùng để chạy thuật toán Euclide: . và cột B ta chạy thuật toán mở rộng: . |